Bảo vệ phổi khỏi khói và ô nhiễm

Trong một ngày, phổi xử lý một lượng không khí rất lớn, và mọi thứ trong không khí đó đều đi qua nó.

Những nguồn gây hại chính

• Khói thuốc lá
• Khói bếp than củi
• Khói dầu khi nấu ăn
• Ô nhiễm không khí ngoài trời
• Bụi nghề nghiệp
• Nấm mốc trong nhà

Nhiều người chỉ nghĩ tới ô nhiễm ngoài trời trong khi không khí trong nhà cũng rất quan trọng.

Khói thuốc lá

• Là nguồn gây hại lớn nhất
• Phá huỷ cơ chế tự làm sạch của phổi
• Gây viêm mạn tính đường thở
• Liên quan tới nhiều bệnh phổi
• Bỏ thuốc có lợi ở mọi độ tuổi

Không có biện pháp bảo vệ phổi nào so sánh được với việc không hút thuốc.

Hút thuốc thụ động

• Cũng gây hại rõ rệt
• Ảnh hưởng nhiều tới trẻ em
• Liên quan tới hen và nhiễm trùng hô hấp ở trẻ
• Khói bám vào quần áo và đồ đạc
• Hút ngoài ban công vẫn mang khói vào

Nhà có người hút thuốc thì trẻ mắc bệnh hô hấp nhiều hơn dù người lớn hút ngoài nhà.

Khói bếp

• Bếp than củi trong không gian kín rất có hại
• Là nguyên nhân bệnh phổi ở nhiều vùng
• Ảnh hưởng nhiều tới phụ nữ và trẻ nhỏ
• Chuyển sang bếp sạch hơn nếu được
• Thông gió khu vực nấu

Người nấu bếp than củi nhiều năm trong nhà kín có nguy cơ tương tự người hút thuốc.

Khói dầu khi nấu ăn

• Sinh ra khi dầu quá nóng
• Chiên rán nhiều tạo nhiều khói
• Dùng máy hút mùi
• Mở cửa thông gió khi nấu
• Hạ nhiệt độ chiên rán

Bật máy hút mùi trước khi bắt đầu nấu hiệu quả hơn là bật khi khói đã đầy bếp.

Ô nhiễm không khí ngoài trời

• Theo dõi chỉ số chất lượng không khí
• Hạn chế ra ngoài khi ô nhiễm cao
• Tránh tập thể dục ngoài trời lúc ô nhiễm nặng
• Tránh giờ cao điểm giao thông
• Đóng cửa khi ngoài trời ô nhiễm
• Đặc biệt quan trọng với người có bệnh hô hấp

Tập thể dục làm tăng lượng không khí hít vào nên chọn thời điểm rất quan trọng.

Về khẩu trang

• Khẩu trang vải lọc kém với hạt mịn
• Loại lọc hiệu suất cao mới có tác dụng đáng kể
• Phải ôm khít mặt
• Để hở thì gần như không tác dụng
• Thay khi ẩm hoặc bẩn

Khẩu trang tốt mà đeo hở hai bên thì không khác gì không đeo.

Thông gió trong nhà

• Mở cửa khi không khí bên ngoài tốt
• Tạo luồng khí đi qua nhà
• Thông gió bếp và nhà tắm
• Tránh phơi đồ ướt trong phòng kín
• Điều hoà không thay thế được thông gió

Chọn thời điểm mở cửa theo chất lượng không khí ngoài trời là điều đáng lưu ý.

Máy lọc không khí

• Hữu ích ở nơi ô nhiễm cao
• Chọn công suất phù hợp diện tích
• Đặt ở nơi không bị chắn
• Thay lọc theo hướng dẫn
• Không thay thế được việc loại bỏ nguồn ô nhiễm

Máy lọc không xử lý được nguồn ô nhiễm ngay trong phòng như khói thuốc.

Nấm mốc và độ ẩm

• Xử lý chỗ thấm dột
• Thông gió phòng tắm
• Không để đồ ẩm trong phòng kín
• Xử lý nấm mốc sớm
• Liên quan tới hen và dị ứng

Nấm mốc trong phòng ngủ ảnh hưởng tới người dị ứng suốt cả đêm.

Phơi nhiễm nghề nghiệp

• Bụi trong xây dựng và khai thác
• Hoá chất trong sản xuất
• Bụi bột và bụi gỗ
• Dùng bảo hộ đúng loại
• Tuân thủ quy trình an toàn
• Khám sức khoẻ định kỳ

Bệnh phổi nghề nghiệp thường xuất hiện sau nhiều năm nên việc bảo hộ sớm rất quan trọng.

Tiêm phòng

• Giảm nhiễm trùng hô hấp
• Giảm đợt cấp ở người có bệnh phổi
• Đặc biệt quan trọng với nhóm nguy cơ
• Người sống cùng cũng nên tiêm
• Hỏi bác sĩ về loại phù hợp

Với người có bệnh phổi mạn tính, mỗi đợt nhiễm trùng tránh được đều có giá trị.

Vận động và phổi

• Cải thiện khả năng gắng sức
• Cải thiện hiệu quả hô hấp
• Có lợi cả với người có bệnh phổi
• Chọn thời điểm không khí tốt
• Bắt đầu từ mức vừa sức

Vận động không làm phổi khoẻ thêm nhưng làm cơ thể sử dụng oxy hiệu quả hơn.

Những hiểu lầm thường gặp

• Nghĩ có thuốc làm sạch phổi
• Nghĩ hút thuốc ngoài ban công là an toàn
• Nghĩ chỉ ô nhiễm ngoài trời mới đáng lo
• Nghĩ khẩu trang vải lọc được bụi mịn
• Nghĩ máy lọc thay được thông gió

Không có sản phẩm nào làm sạch được phổi đã tổn thương, chỉ có việc ngừng gây hại thêm.

Cách nghĩ thực tế

• Không khói thuốc là biện pháp mạnh nhất
• Không khí trong nhà cũng quan trọng
• Thông gió khi nấu ăn
• Khẩu trang phải ôm khít mới có tác dụng
• Tiêm phòng giảm đợt nhiễm trùng

Nội dung này mang tính thông tin chung; người có bệnh phổi nên theo hướng dẫn của bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp