Bảo vệ thận trong đời sống hằng ngày

Không có cách nào làm thận khoẻ thêm, nhưng có rất nhiều cách khiến nó hỏng nhanh hơn, và tránh chúng chính là bảo vệ.

Nguyên tắc chung

• Kiểm soát các bệnh gây tổn thương thận
• Tránh những thứ độc với thận
• Duy trì tuần hoàn tốt tới thận
• Phát hiện sớm khi có vấn đề
• Không trông cậy vào sản phẩm bổ sung

Phần lớn tổn thương thận đến từ những bệnh mạn tính chứ không từ thức ăn.

Kiểm soát huyết áp

• Là yếu tố quan trọng nhất
• Đo định kỳ ngay cả khi thấy khoẻ
• Huyết áp cao thường không có triệu chứng
• Uống thuốc đều nếu đã được kê
• Giảm muối
• Duy trì cân nặng và vận động

Huyết áp cao âm thầm phá huỷ thận trong nhiều năm mà không gây cảm giác gì.

Kiểm soát đường huyết

• Tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu
• Kiểm soát tốt làm chậm tổn thương thận
• Xét nghiệm nước tiểu định kỳ
• Theo dõi theo hướng dẫn
• Phát hiện đạm niệu sớm rất quan trọng

Người tiểu đường nên được xét nghiệm tìm đạm niệu định kỳ ngay cả khi không có triệu chứng.

Về muối

• Làm tăng huyết áp
• Tăng gánh nặng cho thận
• Tăng nguy cơ sỏi
• Phần lớn muối đến từ đồ chế biến sẵn
• Nấu ăn tại nhà giúp kiểm soát tốt hơn
• Vị giác thích nghi được sau vài tuần

Sau vài tuần ăn nhạt hơn, người ta thường thấy đồ ăn cũ quá mặn.

Về nước

• Uống đủ để nước tiểu nhạt màu
• Uống rải đều trong ngày
• Uống thêm khi nóng hoặc vận động nhiều
• Không cần uống quá nhiều
• Người có bệnh tim hoặc thận cần hỏi bác sĩ

Uống nước quá nhiều không giúp thận lọc tốt hơn và trong một số bệnh còn nguy hiểm.

Về thuốc giảm đau

• Nhóm chống viêm cần cẩn trọng khi dùng lâu
• Nguy cơ cao hơn ở người mất nước
• Nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi
• Không dùng thường xuyên mà không hỏi
• Hỏi dược sĩ về lựa chọn phù hợp

Uống thuốc giảm đau chống viêm khi đang mất nước là tình huống rủi ro cho thận.

Về các thuốc khác

• Một số kháng sinh cần điều chỉnh liều
• Thuốc cản quang có nguy cơ ở người nguy cơ cao
• Báo bác sĩ nếu đã có bệnh thận
• Mang danh sách thuốc khi đi khám
• Không tự dùng lại đơn cũ

Báo bác sĩ về tình trạng thận trước khi làm chẩn đoán hình ảnh có tiêm thuốc cản quang.

Về thực phẩm chức năng và thảo dược

• Không phải cứ tự nhiên là an toàn
• Một số gây tổn thương thận
• Thành phần không phải lúc nào cũng rõ
• Có thể tương tác với thuốc
• Hỏi bác sĩ trước khi dùng

Đã có nhiều ca suy thận cấp liên quan tới các sản phẩm được quảng cáo là bổ thận.

Về thực phẩm bổ sung protein

• Dùng liều rất cao kéo dài cần cân nhắc
• Đặc biệt với người đã có vấn đề thận
• Người khoẻ mạnh ở mức hợp lý thường không sao
• Hỏi bác sĩ nếu có bệnh nền
• Không tự tăng liều theo quảng cáo

Người đã có bệnh thận nên hỏi trước khi dùng bất kỳ sản phẩm bổ sung đạm nào.

Vận động và cân nặng

• Vận động đều đặn giúp kiểm soát huyết áp
• Giúp kiểm soát đường huyết
• Duy trì cân nặng hợp lý
• Bắt đầu từ mức vừa sức
• Duy trì lâu dài mới có ý nghĩa

Vận động tác động tới thận gián tiếp qua huyết áp và chuyển hoá.

Không hút thuốc

• Ảnh hưởng tới mạch máu nhỏ ở thận
• Đẩy nhanh tiến triển bệnh thận
• Tăng nguy cơ tim mạch đi kèm
• Bỏ thuốc có lợi ở mọi giai đoạn
• Là yếu tố thay đổi được

Thận phụ thuộc hoàn toàn vào hệ mạch máu nhỏ, và thuốc lá phá huỷ chính hệ đó.

Cẩn trọng khi mất nước

• Tiêu chảy và nôn nhiều
• Sốt cao kéo dài
• Vận động nặng trong nắng nóng
• Bù nước kịp thời
• Thận trọng với thuốc trong những lúc này

Một đợt mất nước nặng có thể gây tổn thương thận cấp ở người vốn khoẻ mạnh.

Tầm soát định kỳ

• Xét nghiệm creatinin và mức lọc ước tính
• Xét nghiệm đạm trong nước tiểu
• Đo huyết áp
• Quan trọng với nhóm nguy cơ cao
• Không bỏ qua kết quả bất thường

Xét nghiệm nước tiểu đơn giản và rẻ nhưng lại hay bị bỏ qua trong khám sức khoẻ.

Cách nghĩ thực tế

• Không có thuốc bổ thận
• Huyết áp và đường huyết là hai yếu tố lớn nhất
• Cẩn trọng với thuốc giảm đau dùng lâu
• Uống đủ chứ không phải uống thật nhiều
• Tầm soát ở nhóm nguy cơ có giá trị rõ

Nội dung này mang tính thông tin chung; chẩn đoán và điều trị cần do bác sĩ thực hiện.

Câu hỏi thường gặp